Naast gasten die onze gîte bezoeken, krijgen we natuurlijk ook regelmatig familie en vrienden over de vloer. Tijdens het Pinksterweekend waren twee familieleden bij ons te gast en besloten we samen een uitstapje te maken naar de markt van Chablis.

Het was een prachtige eerste Pinksterdag. De markt was gezellig druk, de terrassen zaten vol en overal hing die typische Franse sfeer die zo goed past bij een vrije dag in de Bourgogne.

Na een paar uur rondslenteren en genieten van de levendigheid reden we weer richting huis. Onderweg kom je langs Noyers-sur-Serein, een van de mooiste middeleeuwse dorpjes van Frankrijk. Omdat een bezoek aan een Franse markt vaak prima te combineren is met een tussenstop in een mooi dorp, besloten we op de terugweg daar nog even rond te kijken.

Althans, dat was het plan.

Mijn navigatie bleek daar heel anders over te denken en stuurde ons onverwacht een andere route op. Soms zijn dat precies de momenten waarop de leukste uitstapjes ontstaan. Terwijl we door het glooiende landschap van de Bourgogne reden, kwam de Fosse Dionne in Tonnerre weer in gedachten.

Ik was er jaren geleden al eens geweest, maar sindsdien niet meer. Omdat we toch in de buurt waren, besloten ik spontaan een kleine omweg te maken.

En zo stonden we even later  aan de rand van een van de meest bijzondere plekken van de Bourgogne.
De Fosse Dionne is geen gewone bron. Het heldergroene water lijkt vanuit een onbekende diepte omhoog te komen, midden onder een eeuwenoud washuis. Zodra je ervoor staat, begrijp je waarom deze plek al eeuwenlang tot de verbeelding spreekt.

Een bron die haar geheimen bewaart

Wat de Fosse Dionne misschien nog fascinerender maakt, is dat de bron nog altijd niet al haar geheimen heeft prijsgegeven.

Al meer dan een eeuw proberen onderzoekers en duikers te ontdekken waar het water precies vandaan komt. Vanaf het einde van de negentiende eeuw werden de eerste duikpogingen ondernomen, maar de mysterieuze ondergrondse gangen bleken moeilijk toegankelijk.

In de jaren zestig werden nieuwe expedities georganiseerd. Helaas verliepen die niet zonder gevaar; twee duikers kwamen daarbij om het leven. Later slaagden gespecialiseerde grotduikers erin honderden meters diep in het ondergrondse stelsel door te dringen. Toch bleef het einde buiten bereik.

De natuurlijke gangen zijn smal, grillig en op sommige plaatsen nauwelijks passeerbaar. Sterke stromingen, instabiele wanden en het beperkte zicht maken iedere verkenning riskant. Ondanks alle moderne technieken blijft de exacte oorsprong van de bron daarom nog steeds een raadsel.

Misschien is het juist dat mysterie dat de Fosse Dionne zo bijzonder maakt.

Verhalen uit een ver verleden*

Eeuwenlang probeerden de inwoners van Tonnerre te verklaren wat zich onder het wateroppervlak bevond. Zo ontstonden verschillende legendes die van generatie op generatie werden doorverteld.

Volgens een van de oudste verhalen leefde hier ooit een basilisk, een angstaanjagend slangachtig wezen dat de inwoners van Tonnerre terroriseerde. Een heilige man zou het monster hebben opgespoord en uit zijn schuilplaats hebben verdreven. Toen hij de grond openbrak, stroomde er plotseling water uit de aarde. Zo zou de bron zijn ontstaan.

Een andere legende vertelt over een jongen die bij de bron een beurs vol glinsterende munten vond. Het geld bleek van de duivel te zijn. Alles wat hij ermee kocht bracht ongeluk. Uiteindelijk gooide hij de munten terug in het water, waarna de duivel zelf in de diepte van de bron verdween.

Of deze verhalen ooit een kern van waarheid bevatten, valt natuurlijk niet te zeggen. Ze laten vooral zien hoe indrukwekkend en geheimzinnig deze plek eeuwenlang moet zijn geweest voor de inwoners van Tonnerre.

Van bron tot washuis

Pas in de achttiende eeuw kreeg de Fosse Dionne haar huidige uiterlijk. Rond de bron werd een karakteristiek rond washuis gebouwd dat vandaag de dag nog steeds te bewonderen is.

Generaties wasvrouwen kwamen hier hun was doen. Terwijl het water voortdurend uit de bron stroomde, werd er gewerkt, gepraat en natuurlijk ook geroddeld. Het washuis vormde eeuwenlang een belangrijk ontmoetingspunt voor de inwoners van Tonnerre.

Wanneer je vandaag langs het water loopt, is het niet moeilijk om je dat voor te stellen. Het zachte geluid van het stromende water, de oude stenen en de bijzondere kleur van de bron geven de plek nog altijd een bijna tijdloze sfeer.

Een bezoek waard

Soms ontstaan de leukste uitstapjes onverwacht. Wat begon als een bezoek aan de markt van Chablis en een plan om Noyers-sur-Serein te bezoeken, eindigde bij een van de meest mysterieuze bronnen van Frankrijk.

Of de Fosse Dionne ooit al haar geheimen prijsgeeft? Ik betwijfel het. Maar misschien is dat juist de reden waarom bezoekers er, net als ik, telkens weer door gefascineerd raken.